Marieke Frankema (1980) is een bezig bijtje: zingen, dansen, (stem-)acteren, doceren, coachen en schrijven, ze doet het allemaal. Daarnaast is ze getrouwd en moeder van een (bijna-)kleuter.
Haar passie ligt in het vertellen van verhalen. Op toneel, in een lied, en vooral ook in de vorm van het geschreven woord. Haar zevende boek is net uit en binnenkort komt de volgende publicatie er ook alweer aan - dit keer non-fictie - in een boek voor en door ondernemers. Die bijdrage vormt een opstapje naar coachingstrajecten op het gebied van timemanagement en online auditietrainingen, waar Marieke ook erg naar uitkijkt. 

Klopt het dat je een hele toffe boekpresentatie daar voor gaat houden? Vertel!
Jaaaa, zo gaaf! Ik benaderde de Ruïne van Brederode om daar het boek te mogen presenteren, en zij waren zo enthousiast dat er spontaan een klein fantasy-festival omheen wordt gecreëerd! Alles draait om creativiteit en fantasie, dus op zondag 9 juni wordt dit historische monument voor een dag Magisch! Nu hopen dat de Toverij wegblijft... :)

Dit is echt een topjaar voor jou hè? Dit is je tweede boek voor dit jaar én je hebt ook nog een kort verhaal gepubliceerd in een bundel. Hoe doe je dat toch en hoe lang ben je er mee bezig geweest?
Ja, ik ben een beetje aan het vlammen, hahaha. Maar sommige projecten zijn ook al heel lang onderweg, hoor. ‘Verblind’, boek 1 van dit jaar, was eerst al een Engels e-book dat ik een paar jaar geleden schreef. Ik ben een jaar bezig geweest met het vertaal- en redactieproces.
‘Dansen tot de zon komt’ ontstond in september 2017, of tenminste, het idee ervoor. Ik schreef vrijwel het gehele boek in 2018, zodat ik begin 2019 tijd had voor de redactie met mijn geweldige redactrice. Het is een knoeperd, dus dat kostte wel wat tijd. Superfijn om aan het boek te werken, dat wel!
Het verhaal voor in de bundel is ook weer zo’n Marieke-ding. In de zin van dat het eerste verhaal dat ik schreef wel werd goedgekeurd, maar met een ‘ja, maar, dit is eigenlijk een roman’. Die roman ben ik nu aan het schrijven en er is een nieuw kort verhaal voor in de bundel gekomen. Ik denk dat ik daar af en aan een paar maanden mee bezig ben geweest - dat viel best mee, hahahaha.
De grap is dat er dus nog een vierde verhaal verschijnt voor het eind van deze maand. Dit keer non-fictie, over hoe ik het voor elkaar krijg zoveel te doen...

Naast de boeken en korte verhalen die je schrijft, doe je ook iets met online boeken of verhalen genaamd Marlistories. Wat houd dit precies in?
Marlistories is een digitale boekenbox, wat betekent dat je elke week een aflevering van een roman in je mail krijgt, met daarbij allemaal leuke digitale goodies. Filmpjes, muziek, achtergrondinformatie, recepten, het luisterboek... alles wat bij de aflevering past of mij inspireerde. Het abonnement duurt een jaar en is perfect voor mensen met weinig tijd, of die houden van de thrill van het volgen van een serie. Ik krijg soms berichtjes dat mensen op vrijdagavond gewoon zitten te wachten op de volgende aflevering, dat is echt superleuk!

Waar heb je de inspiratie vandaan gehaald voor de boeken en verhalen die je dit jaar hebt gepubliceerd?
Overal en nergens. Ideeën en inspiratie borrelen continu in mij op. ‘Verblind’ en ‘Dansen tot de zon komt’ hebben wel een gemene deler: mijn musical- en dans-achtergrond. ‘Verblind’ speelt zich af op een musicalopleiding en ‘Dansen’ draait allemaal om het geven van dansles, dus dat is wel echt tof. Het idee voor ‘Dansen’ ontstond tijdens een week middeleeuwse dansles geven aan basisschoolkinderen. Dat is in het verhaal ook wel te merken, een danslerares in een middeleeuwse setting...
Het verhaal in de bundel, Legenden uit de Liemers, is geïnspireerd op een verhaal uit die streek. Fredegunde van de Nevelhorst zou hebben geleefd rond de eerste kruistochten en verloor haar vader, broers en echtgenoot aan de strijd in het Midden-Oosten. Ze had haar man Diederich trouw beloofd, tot in de eeuwigheid, maar kon die belofte niet houden. Beetje jammer dat Diederich dat niet pikte... En natuurlijk gaf ik dit verhaal een geheel eigen twist.

Hoe anders is ‘Dansen tot de zon komt’ ten opzichte van andere boeken die je hebt geschreven?
Ik denk dat de ongelooflijk gave wereld van ‘Dansen tot de zon komt’ heel anders is dan bij mijn andere boeken. Ik kan zo veel met deze wereld, er zitten zoveel verhalen verstopt. Er zijn ook al twee kortere verhalen die zich erin afspelen, en ik denk dat er nog veel meer komt. Ik denk bijvoorbeeld ook al na over een prequel en een sequel...
Maar het belangrijkste bijzondere ding is de liefde tussen twee vrouwen. Dat thema heb ik nog niet eerder behandeld en het was heel tof om op ontdekkingstocht te gaan. Aan de ene kant heel eng, want doe ik dat als heteromeisje wel goed? Aan de andere kant was het volkomen natuurlijk, want verliefd zijn op iemand is volgens mij zo universeel en zo uniek per persoon, dat het niet uitmaakt wie welke sekse heeft. Die liefde blijft overeind.

‘Dansen tot de zon komt’ is het zevende boek dat je hebt geschreven. Als je het vergelijkt met je allereerste boek, wat is dan de grootste ontwikkeling die bij jezelf terugziet?
Ik ben strakker gaan schrijven, ik laat scènes meerdere functies hebben waar ik vroeger misschien alleen bij toeval dacht: ‘o, maar dan kan dit hier ook in!’. Verder werk ik mijn karakters van tevoren iets meer uit, heb ik taaltechnisch een hoop bijgeleerd en... ik weet het niet zo goed! Het is zo’n organisch proces, om te groeien als schrijver. Ik weet dat het beter is, maar ik kan niet goed analyseren hoe dan. En dan nog is ‘beter’ relatief, denk ik, hahaha.

Okee, dit is een gemene vraag: Wie is jouw meest favoriete zelfbedachte karakter van alle boeken en verhalen die je hebt geschreven en waarom?
Oeh, heel gemeen, ja. Op dit moment geniet ik heel erg van de tragiek van Vallerie. Waar veel hoofdpersonages toch wel een beetje verlegen zijn, of worstelen met zichzelf zijn, heeft zij dat totaal niet. Maar wat ze dan wel heeft, is zo interessant dat ik haar met heel veel plezier heb geschreven.

Wat doe jij als je een writersblock hebt?
In ieder geval 100 woorden schrijven, ook al zijn ze verschrikkelijk en gooi ik ze daarna weer weg. Ik breek er het liefst doorheen.
Wat ik ook wel eens doe is mediteren, of gaan huishouden, of autorijden. Soms ga ik bewust inspiratie zoeken. Ik ben nu met een spookroman bezig en heb gisteren bijvoorbeeld eerst maar eens een documentaire over leven na de dood aangezet, hahaha, voordat ik ging schrijven.

Iedere schrijver heeft zijn eigen ‘stem’ betreft het schrijven.  Wat is een typisch Marieke ‘ding’?
Heel veel tangconstructies, hahahaha, dat ik met kleine tussenzinnetjes commentaar geef op wat ik in de rest van de zin zeg. Mijn redactrice filtert de meeste eruit, overigens. Ik hoor overigens alsnog vaak terug dat vrienden mij ‘horen’ wanneer ze een boek van me lezen. Weet niet of dat goed is of niet, maar blijkbaar inderdaad een behoorlijk eigen stem. Maar omdat die zo bij me past, vind ik dat niet bijzonder. Aangeven waar het ‘m dan in zit, kan ik dus niet zo goed.
​
Als je moest kiezen tussen onderstaande situaties, wat heeft dan je voorkeur?
- Een goed uitgedacht plot, maar met slecht uitgewerkte personages.
- Steengoede personages, maar met een belabberd plot.
Ik denk dat ik liever steengoede personages heb. Ik houd van karaktergedreven verhalen. Een matig plot dat de personages wel echt raakt doet me denk ik meer dan flutpersonages die wel iets intrigerends beleven. Dan komt dat toch niet bij ze binnen, en dus ook niet bij mij.
​
Heb jij een favoriete schrijfplek? Of heb je vaste schrijfrituelen?
Ik probeer steeds mijn zolder met schrijfbureau ruim en schoon te houden om daar te gaan zitten, maar ik eindig toch eigenlijk altijd aan de tafel in de woonkamer, hahaha. Echte schrijfrituelen heb ik niet, behalve dat elk verhaal een eigen notitieboekje krijgt, en vaak ook met een speciale pen. Die gaan mee als ik ergens naartoe ga om te schrijven en snelle aantekeningen komen daarin, net als de uitwerkingen van de personages en plotpunten, voor zover ik dat niet allemaal in Scrivener zet (Scrivener is mijn verhalen-tekstverwerker).

Tot slot, heb je nog tips en tricks voor de beginnende schrijvers die meelezen?
Schrijf. Schrijf van begin tot eind. Wat anders moet (want je leert en je bent kritisch, en het verhaal ontwikkelt zich vaak gaandeweg) zet je in een opmerking erbij om later te fixen, maak eerst je draft af. Je gaat toch nog andere ideeën krijgen, je overziet het verhaal pas goed wanneer het in de grondverf staat. Soms heeft je verhaal het nodig om even een tijdje te rijpen in je geest. Laat dat maar gebeuren. Aanpassen kan altijd nog. Dus maak je ruwe schets, en ga je dan pas zorgen maken over hoe het precies moet, de foutjes die er nog uit moeten, en dat soort dingen. En sluit je innerlijke criticus vooral even op in de kelder van je geest wanneer je bezig bent met je eerste versie. Laat maar gillen, die criticus, maar luister niet. Pas als je alles gaat gladtrekken mag die terugkomen en je helpen. Tot die tijd: lekker negeren. En genieten!

Jorrit de Klerk (1975) woont in Harlingen, Friesland met zijn vrouw en twee tienerzoons. Een stad die je misschien kent van je doorreis naar Terschelling of Vlieland. Ook is het die stad waar Simon Vestdijk is geboren en waar hij de avonturen beleefde die hij beschreef in de fameuze Anton Wachter-reeks (en waar hij om onduidelijke redenen Harlingen altijd Lahringen noemde.)
In het dagelijks leven werkt Jorrit als zelfstandige in de automatisering. Tijdens zijn tienerjaren schreef hij veel en won ooit (tot zijn eigen verbazing) een poëziewedstrijd. Na een lang hiaat pakte hij in 2014 het schrijven weer serieus op en produceerde een rits korte verhalen, die zijn verschenen in o.a. Ganymedes, Fantastische Vertellingen, Wonderwaan en Edge Zero. Met zijn verhaal Reset won hij in 2015 de tweede prijs bij schrijfwedstrijd Fantastels. Ook heeft hij meerdere jaren op de achtergrond meegewerkt bij de Harland Awards ter promotie van science fiction en fantasy in de lage landen.
In maart 2019 verscheen zijn debuutroman, Revolte, een space opera die zich afspeelt in de wereld van de Zwijgende Aarde. Binnen deze wereld komen in 2019 vijf boeken uit, geschreven door verschillende schrijvers en los van elkaar te lezen, maar wel onderling zijn verbonden qua thema en personages.
​

Onlangs is je boek ‘Revolte’ uitgekomen bij Quasis. Kun je in je eigen woorden vertellen waar het boek over gaat?
Revolte is het eerste boek dat uitkomt binnen de wereld van de Zwijgende Aarde. Het verhaal speelt zich af in 2303. Na een grote onbekende ramp op Aarde, heeft de Europese Unie de macht. Er is een nieuwe Gouden Eeuw aangebroken en de Nederlandse organisatie VAHA, die doet denken aan een moderne versie van de VOC, heeft buiten de Aarde de touwtjes stevig in handen. De mensheid zit overal in het zonnestelsel, maar alles wordt met strakke hand bestuurd vanuit Eindhoven, het hoofdkwartier van de VAHA.
Revolte is gesitueerd in een gigantische, uitgeholde asteroïde bij de mijnkolonie Vesta in de asteroïdengordel. De hoofdpersoon in het verhaal is Raik Minnema, een ambitieuze jongeman die droomt van een grootse carrière bij de VAHA. Maar dan, als hij eindelijk de promotie krijgt waar hij zo lang voor heeft gewerkt, valt het contact met de Aarde weg. Er breekt een opstand uit in de kolonie en plots is Raik zijn leven niet meer zeker. Hij wil vluchten, maar moet zich voor hulp wenden tot een vrijscheper, een piloot zonder binding aan de VAHA. Probleem: een dag eerder had hij nog veroorzaakt dat zij gevangen werd genomen.
 
Waar heb je de inspiratie vandaan gehaald voor ‘Revolte’?
Revolte is onderdeel van een serie boeken in hetzelfde universum. Bepaalde basisideeën hebben wij met elkaar uitgedacht. Eén van die uitgangspunten is bijvoorbeeld de VAHA, die moderne versie van de VOC, en in de voorbereiding heb ik veel gelezen over de VOC.
Een ander belangrijk gegeven in onze wereldbouw is dat mensen zich verbeteren door middel van cybernetische en biologische aanpassingen, oftewel zich modificeren. De mensen uit de hogere klassen kijken echter neer op deze gemodificeerden en willen maar één ding: puur zijn.
 
Op wie heb je de hoofdpersoon Raik Minnema geïnspireerd? Zitten er stukjes van jezelf in het karakter of had je het stiekem willen hebben/zijn?
Ik denk dat iedereen stukjes van zichzelf in zijn hoofdpersoon legt. Toen ik Revolte aan het uitdenken was, begon Raik meer als een klassieke held; een underdog die de wereld gaat redden. Maar, dat hebben we al zo vaak gezien. Uiteindelijk wilde ik een hoofdpersoon die dus geen standaardheld was. Als het verhaal begint, hoort Raik ook bij de verkeerde club. Als lezer zie je dat, maar hij nog niet. Er zit een bepaalde naïviteit in Raik, zodat je als lezer iets hebt van: ‘Kom op, jongen, zie je het nu écht niet?’ Raik is verblind door zijn eigen ambitie. Maar blijft hij verblind, of weet hij dat te veranderen?
 
Dit is je eerste roman, hiervoor heb je veelal korte verhalen geschreven. Wat heeft je doen besluiten dit keer een roman te schrijven?
Vanaf het moment dat ik serieus weer met schrijven begon, wilde ik graag een roman schrijven. Op aanraden van verschillende schrijvers die ik ontmoette, schreef ik in de afgelopen jaren al twee romans en een novelle. Deze maakte ik om het proces beter onder de knie te krijgen. Ik vond dat een hele goede tip: schrijf gewoon een boek, zonder na te denken of het origineel of verkoopbaar is. Je leert er heel veel van; hoe het is om een lang verhaal te schrijven. Om te ontdekken of je een plotter of een organische schrijver bent. Of je het prima vindt om snel en veel te schrijven om later weer met het grootste gemak 20.000 woorden weg te gooien.
 
Vond je het spannend om een roman te schrijven?
Jazeker! Ten eerste was het een grote uitdaging, omdat het onderdeel is van een serie. Ik moest rekening houden met de overige boeken in de wereld van de Zwijgende Aarde. Dus bepaalde zaken die in bijvoorbeeld Roest of in de andere drie boeken die nog uitkomen, hint ik al naar. En bepaalde personages komen ook terug!
Ook vond ik het spannend, omdat in een science fiction roman de wetenschap wel een beetje moet kloppen. Het grappige is dat je dat misschien nu niet meer 1-2-3 ziet, maar ik heb mezelf weken ingelezen in de fysica van grote ruimtehabitats binnenin uitgeholde asteroïden. Ik leerde dat dat nog helemaal niet zo eenvoudig is als ik dacht.
Ook wilde ik de corioliskracht begrijpen, die op alles invloed heeft als je kunstmatige zwaartekracht introduceert in zo’n asteroïde.
 
Hoe lang ben je met ‘Revolte’ bezig geweest? Komt er nog een vervolg op?
De eerste opzetjes maakte ik in het derde en vierde kwartaal van 2017, en ik begon serieus met schrijven in het voorjaar van 2018. Uiteindelijk ben ik er vanaf toen bijna negen maanden continu mee bezig geweest. De laatste drie maanden daarvan waren een intensief redactieproces.
Een vervolg van mijn hand staat nu niet in de planning, ook omdat er natuurlijk al vier ‘vervolgen’ komen die worden geschreven door Jasper Polane (Roest), Mara van Ness (Titanium), Django Mathijsen en Anaïd Haen (Tweeleed) en Johan Klein Haneveld (IJsbrekers).
En er gaan geruchten over een bundel... 
​

Je bent een groot SF liefhebber en dat is te merken aan je boek. Wie zijn jouw grote schrijvershelden? Met wie zou je eventueel willen samen werken?
De eerste SF die ik las, was Dag der Dagen van Ira Levin, een post-apocalyptische roman, die nu doet denken aan Divergent. En ik herinner dat mijn grootvader, een speciale filmeditie van 2001 van Arthur C. Clarke had. Van dat boek was ik, hoe jong ook, erg onder de indruk. Toen was wel duidelijk dat ik alles wat met SF te maken had, helemaal fantastisch vond.
Daarna las ik alles uit de bibliotheek dat met science fiction te maken had. Dat waren de bekende schrijvers, zoals Asimov, Heinlein en Vance, maar mijn eerste Wow! had ik bij 'Ender’s Game' van Orson Scott Card. Helemaal weggeslagen werd ik door Neuromancer van William Gibson. Dat boek heb ik ondertussen wel honderd keer herlezen. Later ontdekte ik Burning Chrome van hem. De bundel waarin dat staat, ligt standaard op mijn nachtkastje.
Andere grote namen zijn Kim Stanley Robinson; van zijn Red-Green-Blue Mars saga was ik zeer onder de indruk. Terugkijkend op de afgelopen jaren: Altered Carbon van Richard K. Morgan en de Expanse-reeks van James S.A. Corey.
Daarnaast heb ik lang verzwegen dat ik een groot fan bij van alle Star Wars boeken. Daar ontdekte ik ook de stijl van veelschrijvers zoals Kevin J. Anderson en James Luceno.
En een samenwerking … oh, mag ik dan een post-cyberpunk verhaal met Gibson schrijven. Please?
(wie goed oplet, zal in Revolte enkele verwijzingen herkennen naar Gibsons Neuromancer …)
 
Wat vind je leuker? Het schrijven van een roman, of het schrijven van korte verhalen? Waarom?
Eigenlijk maakt het me niet zoveel uit. Je kan een bepaald verhaal in je hoofd hebben, en daar past een bepaalde lengte bij. Soms werkt een verhaal goed als je meteen to-the-point kan gaan, dus dan kies ik voor kort. Maar soms wil je iets vertellen, waarbij je veel meer je karakters wil laten groeien en een lager tempo beter past. Dan is een romanvorm beter.
Uiteindelijk is mijn proces wel een beetje hetzelfde. Ik schrijf snel en veel, en ik vind het redigeerproces leuk om te doen. Ik ben dus een echte schrapper en herschrijver. Soms kan ik een maand prutsen aan een kort verhaal van 3.000 woorden. Bij schrijfwedstrijden was ik een echte deadlineknuffelaar. Als het om 23:59 moest worden ingeleverd, drukte ik op 23:58 op versturen.
Revolte hebben ze echt uit mijn handen moeten trekken. Ik heb tot de ochtend dat het naar de drukker ging nog aanpassingen zitten doen. De uitgever zei op het laatst, dat hij mijn perfectionisme nog niet eerder had meegemaakt.
 
Heb je een favoriete plek waar je graag schrijft? En zijn er specifieke plekken waar jij inspiratie uit ophaalt voor je korte verhalen en dergelijke?
Qua schrijven geldt voor mij de regel dat de omgeving of tijd niets uit kan maken. Ik werk als zelfstandige, heb twee kinderen, dus tijd en stilte komen helaas in hele beperkte hoeveelheden. Als het kan, ga ik in mijn thuiskantoor zitten, maar als ik dat heel ongezellig vind ga ik in de huiskamer zitten met een koptelefoon en de laptop. En bij mooi weer zit ik in de tuin met papier en pen, of op de voorplecht van de boot.
Inspiratie haal ik overal vandaan, uit de natuur, van gave illustraties die ik zie, van rondneuzen op Pinterest. En ik lees natuurlijk héél veel.
Als ik schrijf, kies ik een bepaald muzieknummer uit en kan ik die een uur op repeat zetten op mijn koptelefoon. Dan geraak ik het makkelijkst in een schrijfflow.
 
Wat staat er in de nabije toekomst op de planning?
Verder schrijven.
Nu Revolte klaar is en de wereld in, moet ik de keuze maken welke van de drie romanideeën die ik in mijn hoofd heb, ga uitwerken. Dat is wel heel verschillend: een YA-roman, een thriller zonder enig fantastisch aspect, of een veel persoonlijker roman. Niet biografisch, maar meer iets tussen semi-autobiografisch en een thriller.
 
Wat is jouw ultieme schrijversdroom?
Mijn eigen boek terugvinden in de bibliotheek waar ik als kind kwam, zou ik heel tof vinden. Revolte ligt nu bij de recensenten van Biblion, dus dat moment kan nu dichtbij zijn.
Voor de rest heb ik geen specifieke dromen. Ik vind het fantastisch, als iemand zegt dat hij veel plezier heeft gehad aan een verhaal of boek van mij. Het idee dat ik iemand een leuke tijd in een bijzondere wereld heb kunnen geven, is de grootste dank die ik kan krijgen.
 
Je bent geen beginnende schrijver meer te noemen, gezien je lijst aan korte verhalen, maar welke tip heb jij gehad als beginnend schrijver die eventuele meelezende beginnende schrijvers ter harte zouden moeten nemen?
Ik geef er twee uit mijn eigen tien schrijfgeboden die ik heb.
 
Als er één regel is, die je moet volgen, en dan alle andere mag negeren, dan zou ik zeggen: schrijf elke dag. Ik moet bijvoorbeeld van mijzelf elke dag 1.000 woorden schrijven. Dus ook als ik geen enkele inspiratie voel, helemaal leeg en moe bent, en de kat zojuist is ontploft … dan nog schrijf ik die 1.000 woorden, hoe beroerd die soms ook zijn. Dus: Belangrijkste Niet Te Negeren Tip Eén: schrijf altijd en elke dag een met jezelf afgesproken woordaantal. All other priorities rescinded. 
Okee, en een toegift … een tweede regel die ik ooit leerde, niet zo heel vaak hoor maar wel belangrijk vind: let op je ‘camerabeweging’ in je schrijven. Dus stel: Pietje staat op het flatgebouw. Een auto rijdt voorbij het flatgebouw. Piet krabt aan zijn neus. Op de vierde verdieping gaat het licht aan.
Als je dat leest en visualiseert, dan is dat best wel een misselijkmakende beweging. De camera schiet van boven naar onder en terug. Probeer de camerabeweging rustig te maken. Een flatgebouw. Een auto rijdt voorbij. Op de vierde verdieping gaat een licht aan. Pietje staat op het dak en krabt aan zijn neus.
​
Door Wendy Hogendoorn

Stefan Popa (1989), net dertig jaar, is auteur en zelfstandig journalist. Inmiddels heeft hij vier romans gepubliceerd. "Verdwenen grenzen" (2014) is zijn debuut. De jaren daarop publiceerde hij "A27" (2015) en De verovering van "Vlaanderen" (2016). Met zijn nieuwste roman, "Of de oleander de winter overleeft", keert hij terug naar de basis die zijn debuutroman zo succesvol maakte: een groots Europees epos over de kwetsbaarheid van kleine volken in een immer uitdijend Europa. 

Onlangs is je boek ‘Of de oleander de winter overleeft’ uitgekomen bij HarperCollins. Kun je in je eigen woorden vertellen waar het boek over gaat?
"Of de oleander de winter overleeft", gaat over Pitu, een liefdevolle, oude man, en oud-burgemeester van Crushuva – het enige stadje dat de Aroemeense taal heeft erkend. Ook Pitu is een Aroemeen. Hij behoort tot een klein, bijna verborgen volkje op de Balkan. Zij spreken een eigen taal, verwant aan het Italiaans en Roemeens. Dit verhaal gaat over hem, over zijn taalgenoten, over de vader die hij nooit heeft gekend. Pitu en zijn vader Costa proberen grip te houden op wie zij waren, wie zij zijn, en wie zij zullen worden. Dit doen ze allebei op een totaal andere manier. Dat maakt het interessant. Pitu weet dat hij zal sterven, en snel ook. En er is een belangrijke rol voor een schaap dat Tito heet. Meer zeg ik niet...

Dit is je vierde roman. Je schreef op je blog dat dit vooral een ‘roman voor het hart’ is, vertel!
Omdat ik denk, nee hoop, dat iedereen die het boek leest van de personages gaat houden. En niet alleen van hen, maar ook van de omgeving, van de geuren, van de Balkan. Laat ik het anders zeggen: nooit eerder voelde ik zoveel liefde voor mijn personages als tijdens het schrijven van deze roman.

Je hebt op je blog ook geschreven over een avontuur wat je met je vrouw hebt meegemaakt in 2013. Wat maakte dit dusdanig belangrijk dat je het hebt willen verwerken tot een boek?
Inderdaad. We verdwaalden in de bergen van Griekenland. In het noorden. We moesten voor het donker terug in het hotel zijn. En daar, in de verte, liep een oud stel. Een krom mannetje. Zijn vrouw liep daar weer achter, misschien nog wel krommer. Dus ik reed een stukje door en draaide mijn raam open. Ik vroeg hoe we bij het stadje net buiten de bergen konden komen. Welke kant moesten we op? De vrouw leek blij om ons te kunnen helpen en hing half in de auto. Ik had haar kunnen kussen, als ik wilde. Ze zei iets van ‘links’ en ‘rechts’. En dat verstond ik. Terwijl ik geen Grieks spreek. En zij sprak dus ook geen Grieks op dat moment. Ze sprak het Aroemeens, dat een klein beetje lijkt op de taal van mijn Roemeense oma. In die periode – 2013 – was ik veel bezig met mijn eigen achtergrond. Wie ben ik? Hoe ben ik wie ik ben? Deze ontmoeting kwam binnen, zoals de vrouw half in onze auto.

Zijn er karakters gebaseerd op mensen uit je eigen omgeving of die je ooit hebt ontmoet? Zou je zelf een bepaald karaktertrekje willen hebben dat je hebt beschreven?
Iedereen in mijn roman komt uit mijn hoofd. Als ik zou ontkennen dat ik er ook maar iets mee te maken heb, zou dat raar zijn. Maar het blijven personages. Ik heb niemand bewust gemodelleerd naar mensen uit mijn omgeving. Ik zou overigens zelf wel iets meer Balkan-rust willen hebben zoals sommige van mijn personages. Soms maak ik me iets te druk om onbelangrijke dingen.
​
Hoe ziet een schrijfproces eruit voor jou? En dan bedoel ik van begin tot eind. Hoeveel tijd gaat er (gemiddeld) in zitten?
Ik schrijf elke dag 500 woorden. Zonder die 500 woorden noem ik het geen werkdag. Dit is een heilig moeten. Doe je dat elke dag, dan heb je na een paar jaar een roman. (In elk geval in formaat, haha.)

Wat vind je het origineelste aan jouw nieuwe boek?
Dit is een lastige vraag. Ik vind alles origineel. Maar het meest aardige vind ik nog wel dat ik de Aroemeense taal op een natuurlijke manier heb verwerkt in een Nederlandstalig boek.
 
Het verzinnen van een titel van een boek gaat meestal niet zonder slag of stoot. Hoe ging dat proces bij jou?
De titel stond eigenlijk meteen al. Het was er ineens, vraag me niet hoe. Ik schreef ‘m op en de titel bleef staan. Later in het schrijfproces heb ik nog wel even getwijfeld over een uitspraak, ‘En daar was wat niet was’, maar dat vond ik niet scherp genoeg als titel.
 
Heb je favoriete schrijfplekken?
Ik schrijf het liefst in mijn eigen kantoortje, omringd door boeken. Mijn computer is inmiddels bijna tien jaar oud. Hij maakt herrie. Dat gezoem hypnotiseert me. Tenminste, als het me niet tot waanzin drijft, haha.

Waar doe je de meeste inspiratie op?
Dat verschilt. Er is niet één bepaalde plek. Inspiratie is overal. Dat geloof ik echt.
 
Hoe lang duurt het voordat een idee uitgewerkt word tot een kort verhaal of roman? Verdwijnen er ook wel eens ideeën op de plank?
Mijn planken buigen inmiddels door, haha. Ik heb een paar onafgemaakte verhalen liggen. Sommige verhalen of ideeën zijn niet langer dan twee zinnen. Ik heb er ook twee van 50.000 woorden liggen, geloof ik. Twee manuscripten ook, af, soort van. Ik kijk er niet meer naar. Ze liggen daar met een reden. Niet goed genoeg. Niet scherp genoeg. Uiteindelijk ben je van idee tot roman jaren bezig. Ik kreeg het idee van Of de oleander de winter overleeft in 2013.Tsja, reken maar uit.
 
Zijn er doelen/wensen voor jou als schrijver die je zou willen bereiken?
Ik heb Bernlef eens zien staan naast een toren van zijn eigen boeken. De stapel was zo groot als Bernlef zelf. Dat lijkt me wel wat. Daarom schrijf ik bijna alleen maar dikke romans, bedenk ik me nu. Grapje, uiteraard ;)
 
Nog tips voor beginnende journalisten en schrijvers?
Schrijven. Om een cliché te gebruiken – wat eigenlijk niet mag – maak meters. Je leert alleen goed schrijven door veel te schrijven. Een doorbuigende plank van afgekeurde verhalen, daar gaat het om. En als je even geen zin hebt om te schrijven, lees dan!

​Julian ten Böhmer is een 22-jarige student Nederlands aan de Radboud Universiteit te Nijmegen. Al op de basisschool werd hij door zijn ouders gemotiveerd om boeken te lezen. Middeleeuwse en magische avonturen vielen zeer in de smaak. Hij struinde als brugklasser door lokale bibliotheken om fantasy boeken in te slaan voor de grote vakanties en die las hij dan aan een stuk door helemaal uit. Op een gegeven moment kon hij fysiek niets meer vinden en online keek hij toen nog niet. Verhalen lezen deed hem goed en dat gevoel wilde hij andere mensen meegeven, dus begon hij op zijn vijftiende aan zijn eigen trilogie. Naast het studeren, schrijven en lezen geniet hij vandaag de dag van het gamen met vrienden, anime series kijken en het joggen bij regen en zonneschijn.

Onlangs verscheen je boek 'De Dinion'. Kun je in je eigen woorden uitleggen waarover dit boek gaat?
De Dinion is de naam van een magisch boek, waarin levenswetten staan opgeschreven. Wetten waar alle onderdanen van de vier koningen zich aan moeten houden, want anders gaan ze als vanzelf dood. Mensen, dwergen, elfen en elcen werken samen in een militaire orde om het boek te beschermen en de vrede te handhaven in de landen van het pact. Wanneer er na eeuwen vrede echter een vijand van buitenaf komt, realiseren de koningen zich dat de wetten georganiseerd verweer in de weg staan. Finrohn, een jonge elf, is lid van het elite cohort van de Orde en wordt erop uitgestuurd om de Dinion te herschrijven. Het reisgezelschap van krijgers heeft eerst de toestemming van de volkeren nodig – in de vorm van vier koningszwaarden – om bij het boek te kunnen. Het is een reisverhaal in een magische wereld met een mysterieuze vijand, die ongehinderd zijn gang kan gaan.

Hoe is het idee voor 'De Dinion' ontstaan?
Ik had al langere tijd een vaag idee voor een verhaal, voordat ik begon met schrijven. Dagelijks mijmerde ik voor me uit, maar de meeste ‘hype’ kreeg ik tijdens het wegdromen met mijn hoofd op mijn kussen. Ik kan me herinneren dat ik het belangrijk vond om iets met de rivaliteit tussen de rassen, de onsterfelijkheid van de elfen en de schepping in het algemeen te doen. De trilogie spreekt deze onderwerpen aan, maar voor dit eerste deel is vriendschap het leidende element geweest. Bekenden van me zullen zichzelf wellicht in een personage herkennen. Het verhaal schreef zich als vanzelf, zoals vriendschap ontstaat zonder dat je het erover hoeft te hebben. Hoe verder ik kwam, hoe levendiger de wereld werd en op een gegeven moment wist ik precies waar het allemaal heen moest gaan. Ik was begonnen door de pure blijdschap, die het schrijven me gaf, en eindigde met nog twee boeken in mijn hoofd.

Welk karakter uit het verhaal vind je het meest fascinerend en waarom?
Het meest fascinerende karakter uit mijn verhaal… Daar vraag je me of ik mijn hart in stukken wil scheuren. Ik zal mij tot De Dinion beperken en Orra aanwijzen, omdat hij een interessante positie inneemt tussen vijand en bondgenoot. Hij is machtshongerig om een goede reden en zorgt ervoor dat onze belevingswereld van tegenstellingen breekt. Wie is er slecht en wie is er goed? De lastra’s van de duisternis en de paladijnen van het licht, zijn de aangewezen figuren om zich van deze dualiteit af te zetten. Je verwacht dat de duisternis slecht is en dat het licht goed is, maar zo werkt het niet, want ieder individu bezit een eigen drijfveer. Soms heiligt het doel de middelen en soms is de reis belangrijker dan het doel. Orra laat zien dat schaduwen niet zonder licht kunnen en daarom blijft hij mij intrigeren.

Hoe kies je namen voor je personages?
Soms vallen de namen uit de lucht en als ze lekker klinken dan staat het meteen vast. Op andere momenten denk ik lang na, of zoek ik dingen op. In ieder geval wil ik niet dat ik onbewust aan iemand denk bij een personage, dus moet ik niet iemand met die naam kennen. Sommige namen hebben een betekenis (in een vreemde taal of in mijn eigen elfentaal), zoals Finrohn wat staat voor ‘verder dan het einde’. Verschillende klanken koppel ik aan specifieke persoonlijkheden. Tweeledige namen zijn mijn favoriet: ze geven genoeg nuance om ze aan een gevoel te koppelen en blijven kort. Met achternamen, familienamen of titels ga ik vrijer om, want die mogen indruk maken en langer zijn.

Wat is voor jou het grootste obstakel tijdens het schrijfproces?
Dat ik moet eten en slapen om te functioneren. Het liefst zou ik aan één stuk door schrijven, maar dat kan natuurlijk niet. Dagelijks moeten er ook andere dingen gebeuren en het is de kunst om toch de focus niet kwijt te raken, want als ik schrijf dan ben ik het liefst even afgesloten van de drukke wereld. Als ik aan een hoofdstuk begin dan schrijf ik door tot het af is, want elk hoofdstuk heeft een bepaalde sfeer en die moet je wel blijven vasthouden. Het is niet hetzelfde als je ergens in het midden stopt en de dag erna verdergaat.

Er wordt weleens gezegd dat slechts een heel klein percentage van de auteurs erin slaagt om een uitgever te vinden. Jou is dat wel gelukt. Hoe kijk je daarop terug?
Ik ben heel fortuinlijk geweest en ik heb niets te klagen. Mensen reageren altijd enthousiast als ik vertel dat ik fantasy schrijf. Zo was het ook met mijn leraren op de middelbare school, waaronder mijn mentor en mijn docent Nederlands. "Oh, dat had ik niet van jou verwacht.", dat hoorde ik vaak. Vrienden en proeflezers waren enthousiast en ik kreeg steeds weer de vraag: "Wanneer geef je het uit?". En dat terwijl ik nog vrij weinig wist van de uitgeverswereld. Ik ging in gesprek met contactpersonen bij uitgevers, om meer te weten te komen over hoe zaken geregeld worden. Uiteindelijk heb ik een lijst gemaakt van mijn favoriete uitgevers. Ja, dat klinkt natuurlijk arrogant, maar ik wist niet beter. Manuscript opsturen en lang wachten. Als er dan tussen de reacties een reddende engel zit, die je hand vastpakt… Geweldig hoe je dan in een kring van de aardigste, gezelligste mensen op de planeet terechtkomt.

Tot slot zijn wij benieuwd of je nog tips hebt voor beginnende schrijvers. Aan welke tip heb jij veel gehad?
De tip voor mij was: zorg dat het aantal personages overzichtelijk blijft en concentreer je op de belangrijkste personages. Toen ik voor het eerst tips kreeg, was mijn tweede boek al bijna af. Ik had veel fantasy gelezen voor mijn leeftijd en ik wist wel een beetje hoe andere schrijvers het aanpakten. Zo wist ik dat een kaart en de geschiedenis van de wereld belangrijk zijn. De schepping in de Silmarillion van Tolkien is een schoolvoorbeeld van ‘worldbuilding’. Je moet een helder beeld krijgen van de dynamiek in jouw wereld. Voor beginnende schrijvers raad ik het tevens aan om naar kaarten te kijken. Mijn kinderachtige kaart uit Paint is omgetoverd tot een schoonheid, door een tekenaar uit Utrecht, die ik via via ontmoette. Na wat andere kaarten bekeken te hebben en wat overleg, is de stijl gebruikt van de kaart uit De Brief voor de Koning en Eragon. Het schrijven van de historie en het uitwerken van een kaart, zorgen voor het fundament dat je nodig hebt. Het visualiseren van je fantasie schenkt je houvast, daarna schrijft het boek zichzelf.
Wat betreft het uitgeven van je boek: wees nooit bang en durf. Als je iets hebt geschreven, dan is dat speciaal. Wees trots op je verhaal, want je hebt er veel moeite en liefde ingestoken. Leg contacten en toon je enthousiasme. Wij zijn allemaal ten eerste lezer en ten tweede schrijver.

Onlangs is je boek ‘De laatste dans’ uitgekomen. Kun je in je eigen woorden vertellen waar het boek over gaat?
De laatste dans gaat over Freyde, een meisje wiens hele leven rond dansen draait. Wanneer Freyde wordt toegelaten tot de prestigieuze balletacademie, is ze buiten zinnen. Op de academie heeft ze alles wat haar hartje begeert en ze is dolgelukkig. 
Alles verandert echter op Freydes achttiende verjaardag. Ze wordt geteisterd door nachtmerries en wanneer Freyde danst, voelt ze hoe iemand anders de controle overneemt.
Freyde gaat op onderzoek uit en ontdekt dat haar geest is overgenomen door de beroemde Rosalind Valance, die stierft tijdens een tragisch dansongeluk. Kan Freyde haar leven terug in eigen handen nemen?

Hoe is het idee voor ‘De laatste dans’ ontstaan?
Ik heb altijd een boek over dansen willen schrijven, en dan vooral over ballet. Ik kijk enorm op naar balletdansers, door hun uithoudingsvermogen en gratie. Daardoor onderscheiden ze zich van de andere dansvormen, vind ik.
Toen Quizlet 'Story of the year’ (een grote schrijfwedstrijd) organiseerde, wist ik meteen dat ik mijn kans wilde wagen. Een van de thema’s van dat jaar, was ‘gothic’. Dat onderwerp heb ik opgezocht en zo kwam ik uit op ‘demonen’ en het thema daarrond. Ik mengde mijn ballet-idee met het gothic-aspect en zo ontstond De laatste dans!
​

​Interview door Rosanne

Sylvia van der Meer is 33 jaar en officieel docent aardrijkskunde van beroep. Daarnaast is ze ook een aantal jaren mentor geweest wat ze met veel plezier heeft gedaan. Dit jaar houdt ze een sabbatical die ze gaat gebruiken om nog meer te schrijven, haar eerste boek naar het Engels te vertalen en om te reizen.
 
Onlangs is je boek ‘Laat mij niet kiezen’ uitgekomen. Kun je in je eigen woorden vertellen waar het boek over gaat?
Het boek gaat over een gezin dat uit elkaar valt wanneer de ouders besluiten te gaan scheiden. Als hoofdpersoon volgen we hun dochter van 16, Vanessa. Ze begrijpt niets van deze scheiding en gaat samen met haar zusje onderzoeken wat de reden ervan kan zijn. Ze ontdekken familiegeheimen die wellicht beter verborgen hadden kunnen blijven. Terwijl de waarheid stukje bij beetje aan het licht komt wordt de druk voor Vanessa steeds groter om een keuze te maken tussen haar ouders. Er wordt van alle kanten aan haar getrokken, Haar moeder wil dat ze voor haar kiest, haar vader wil het andersom ook en haar zusje wil niet dat ze uit elkaar getrokken worden. Dit ontketent een enorme loyaliteit strijd bij Vanessa. Voor wie gaat ze kiezen? Is voor zichzelf kiezen ook een optie of egoïstisch? 

Hoe is het idee voor ‘Laat mij niet kiezen’ ontstaan?
Als mentor heb ik meerdere leerlingen op school begeleid tijdens de scheiding van hun ouders. Ik heb veel verhalen gehoord en het verdriet en de pijn die erbij komt kijken heeft enorme indruk op mij gemaakt. Zo’n situatie eist veel van alle betrokken partijen. Een leerling gaf ooit bij me aan zich erg alleen te voelen ondanks de wetenschap dat veel kinderen hetzelfde doormaken. Ze kon nergens (h)erkenning vinden. Dat gaf mij het idee om er een fictief verhaal over te schrijven.
 
Zijn er boeken waardoor jij je hebt laten inspireren?
Voor dit verhaal niet persé. Maar er zijn absoluut boeken die inspireren. Bijvoorbeeld het boek ‘Me before you’ van Jojo Moyes, (SPOILER) aan het eind laat zij op een prachtige manier zien dat houden van iemand  soms ook betekent dat je moet loslaten, hoe moeilijk dat ook is. Dit is wel een onderdeel waar een personage in mijn boek mee te maken krijgt.
 
Hoe zijn jouw personages tot stand gekomen en welke eigenschap van je hoofdpersonage zou je zelf wel willen hebben?
Elk personage heeft wel een eigenschap van mijzelf of iemand vanuit mijn directe omgeving. Ik denk dat het de reacties van personages en het omschrijven ervan makkelijker maakt omdat je uit eigen ervaring kan schrijven. Een voorbeeld hiervan is dat de vader zijn dochter en vriendin ophaalt en thuisbrengt ook al is het laat. Dit deed mijn vader ook altijd voordat ik zelf een rijbewijs had. Claire, de beste vriendin van Vanessa staat altijd klaar en denkt mee, dat doet mijn beste vriendin ook. En Vanessa heeft van mij meegekregen om geen genoegen te nemen met een half antwoord. Ik wil altijd alles begrijpen en daar heb ik een compleet beeld voor nodig.
Vanessa is qua karakter voor een groot deel op mijzelf gebaseerd toen ik tiener was. Wat ik als eigenschap van haar zou willen is dat ze zo jong al recht door zee is. Die eigenschap is bij mij wat later ontwikkelt. Als tiener ging ik graag conflicten uit de weg.

Op wat voor momenten en plaatsen doe jij inspiratie op voor een verhaal?
Ik krijg vooral veel ideeën als ik in Portugal ben. Dat kan zijn op het balkon van mijn appartementje daar, of op het strand. Ik kom daar altijd zeer tot rust en het hebben van een leeg hoofd zorgt voor plek voor nieuwe ideeën.
Zodra ik ideeën krijg maak ik notities op mijn telefoon. Hoe cliché ze ook lijken, ik schrijf ze gewoon op. Later bekijk ik de notities dan terug en bekijk ik het onderwerp vanuit meerdere kanten. Als ik dan denk dat ik er iets mee kan probeer ik het verhaal uitgebreider uit te schrijven.

Wat is voor jou het grootste obstakel tijdens het schrijfproces?
De stukken tussen belangrijke gebeurtenissen in. Je begint aan een verhaal en je weet naar wel punt je toe wilt werken. Ik heb soms de neiging te snel naar dat punt toe te schrijven waardoor ik veel belangrijke details oversla en met een hoofdstuk eindig dat niet correct of onduidelijk is.
 
Zijn er schrijvers/schrijfsters waar je tegen op kijkt en wat vind je dan het beste aan hen qua schrijven?
Ik ben echt fan van de boeken van Estelle Maskame. Ik ben zelf op vakantie geweest in Amerika en heb Santa Monica en de omgeving daar bezocht. Met haar beschrijving van de omgeving kon ik het zo voor me zien. Wat ik vooral knap vind is dat zij Dimily heeft geschreven zonder ooit naar die plekken in Amerika geweest te zijn. Die plekken heeft zij later bezocht. Ik moet echt op een plek geweest zijn om er iets mee te kunnen.

Waarin zou je je als schrijver nog beter in willen ontwikkelen?
Ik ben ook erg fan van de boeken van M. J. Arlidge. Het lijkt me fantastisch om verhalen te kunnen schrijven waarbij een hoop mysterieus blijft en er echt onverwachte plot twists voorbij komen. Ik zou dat graag willen ontwikkelen en toepassen in mijn eigen verhalen.
 
Als je met een schrijver/schrijfster mag samen werken (dood/levend), wie zou dat dan zijn en waarom? En wat zou je dan geschreven hebben?
Ik zou graag met Katharine McGee willen samenwerken om mezelf verder te ontwikkelen als schrijfster. In haar boeken van de "Duizend hoog" serie heeft ze de levens van meerdere personages aan elkaar weten te linken en allemaal op een ander manier. Als ik nu aan zo’n project zou beginnen raak ikzelf de draad kwijt.
Wat we samen zouden schrijven? Wie zal het zeggen.  Alles is mogelijk.
 
Wat is jouw grootste schrijversdroom?
Op dit moment lijkt het mij erg gaaf als mijn boek ooit vertaald wordt in meerdere talen en ik een boektour mag doen.
 
Heb je nog tips voor beginnende schrijvers? Welke tip heb jij bijvoorbeeld ter harte genomen en ook heel veel gebruik van gemaakt?
De volgende woorden heb ik ooit ergens gelezen, ik weet niet meer waar, maar ze inspireerde mij.
Gewoon doen! Als je wilt schrijven, dan moet je schrijven. Geloof in jouw verhaal. Schrijf niet een verhaal wat je denkt dat zal verkopen, maar schrijf een verhaal wat je graag zelf had willen lezen.
Laat je ook niet tegenhouden door gedachtes dat er al boeken zijn over het onderwerp. Alle onderwerpen zijn ooit al eens beschreven. Maar zijn ze ook beschreven op de manier zoals jij naar het onderwerp kijkt? 

Koen Romeijn is een Hollandse kerel van bijna 40, geboren en getogen in een doorsnee buurt in Zeist. Als klein jongetje, en feitelijk gedurende zijn hele jeugd, hield hij zich vooral stil en rustig. Op de achtergrond. En dat is nog zacht uitgedrukt. Geen vreemde uitspattingen of markante hobby's, niets uitbundigs eigenlijk, los van een gezonde obsessie voor basketballen. (Totdat zijn knieën het begaven) Verder vermeed hij alle gevaar of spanning. Koen was daar niet zo’n fan van. Zo min mogelijk risico’s lopen, waar hij ook ging of stond. Als hij niet naar school hoefde, spendeerde hij zijn dagen grotendeels op zijn kamertje, en luisterde daar naar Queen en Billy Ocean singles op zijn platenspeler, en knutselde wat met bouwpakketten of verslond hij stapels Suske en Wiskes.
Rond zijn 14e levensjaar veranderde dat drastisch toen Koen een verrot akoestisch gitaartje van zijn buurjongen mocht overnemen, en daar zichzelf op leerde spelen.

 Nog geen jaar later deed hij auditie bij een Death metal bandje, en werd hij aangenomen als zanger. Zonder het echt te plannen of te beseffen had zijn liefde voor muziek, die er altijd al was geweest, hem uit zijn schulp laten kruipen, en stond hij nu ineens te brullen in oefenruimtes, en podia in heel de provincie onveilig te maken.
Nu, meer dan 25 jaar later, is Koen parttime muzikant van beroep, freelance fastfood-restaurant inspecteur, en getrouwd met liefde-van-zijn-leven Ilona die hem zo’n 4,5 jaar geleden een prachtige zoon schonk.
Koen zit graag op zijn luie reet, maar gunt zichzelf dat amper door zijn vele hobby’s en bezigheden. Muziek maken, schrijven, optreden, touren, dingen ontwerpen, sterren kijken, gitaarles geven, gamen. Er zijn maar weinig dingen die de huidige Koen NIET leuk of interessant vindt. En dat loopt soms een beetje de spreekwoordelijke spuigaten uit…

Binnenkort komt je boek ‘Sores’ uit. Kun je in je eigen woorden vertellen waar het boek over gaat?
De subtitel luidt ‘een soort van waargebeurd verhaal’, en dat zegt veel over ‘Sores’. Het is een flinke greep uit mijn eigen wereld, aangedikt en opgeleukt met een gezonde dosis fictie. Ik zeg ‘opgeleukt’, maar echt vrolijk is het boek niet geworden. Het is een eerlijk maar vooral confronterend verhaal over het omgaan met een depressie, en daarbovenop een persoonlijkheidsstoornis. Wat kan er gebeuren als je je problemen de overhand laat krijgen? En je de controle over alles verliest? Hoe ga je daarmee om? En welke gevolgen heeft dit? Het boek beschrijft dat in geuren en kleuren. 
 
Je hebt een paar jaar geleden ‘De Stropploeg’ geschreven, in hoeverre is ‘Sores’ anders dan dat verhaal?
Een verschil tussen dag en nacht, feitelijk. Met ‘de Stropploeg’ was het mijn intentie om een gaaf science fiction verhaal op papier te zetten. Compleet fictief, avontuurlijk en spannend. Uiteindelijk kwam er veel meer van mezelf in het verhaal dan ik van tevoren van plan was. Achteraf was dat de aanzet tot ‘Sores’. Ik moest dat blijkbaar op deze manier ontdekken. Het hele proces van ‘De Stropploeg’ heeft me gigantisch veel geleerd. Over het schrijven, uiteraard, maar voornamelijk heeft het me dingen over mezelf geleerd. Halverwege het schrijfproces heeft dat echt tot een openbaring geleidt. Me gedeeltelijk laten zien wie ik nou eigenlijk ben, waarom ik sommige dingen doe zoals ik ze doe. En dat kwam best hard aan. Sores was daarom onvermijdelijk. Ik moest dat verhaal kwijt om verder te kunnen met mijn normale leven.
 
Je schrijft ook columns, wat vind je leuker om te doen en waarom?
Allebei is erg leuk om te doen. Het ligt heel erg aan mijn vorm van de dag, of ik er me toe kan zetten, en hoeveel tijd en zin ik erin heb. De laatste maanden ben ik echt niet in staat geweest om columns te schrijven. Zou niet weten waar ik moet beginnen. Waar dat aan ligt? Het zal te maken hebben met mijn veranderingen op werkgebied. In de tijd dat ik begon met columns schrijven was ik nog in loondienst, en werkte ik op de administratie in een kantooromgeving. Nu ben ik zelfstandig, en ben ik verlost van die ellende. En dus ben ik me op andere manieren gaan uiten. Maar het kan zomaar zijn dat ik van de zomer ineens de draad weer op pak, en de frustraties weer op die manier van me af wil gaan schrijven. Ik kan er zelf geen pijl op trekken vrees ik.
 
Naast schrijver ben je ook gitarist. Je hebt onder andere in Detonation en Apophys gezeten en speelt nu in Heidevolk. Hoe staat het optreden en schrijven van muziek in verhouding tot het schrijven van boeken?
Het heeft raakvlakken, dat zeker. Als je het strikt over het ‘optreden’ gedeelte hebt van het muzikantenbestaan dan zie ik het echter als twee compleet verschillende werelden. Op het podium staan met een band is voor mij hetzelfde als een boek gepubliceerd hebben en er een interview over geven. Of een signeersessie bij de plaatselijke Bruna. De overeenkomst ligt verscholen in het creatieve gedeelte bij zowel musiceren als schrijven. Als ik een songtekst schrijf of stuk muziek componeer, of werk aan een boek, dan moet ik ongeveer uit hetzelfde innerlijke vaatje tappen om tot resultaat te komen.

Speelt muziek in het algemeen een belangrijke rol bij het tot stand komen van een verhaal?
Ik denk het wel. Ik schrijf sowieso graag met muziek op de achtergrond. Bij voorkeur klassieke muziek, geloof het of niet, want ik ben nogal snel afgeleid door randfactoren. Iets met prikkels enzo. En zelfs mijn goed getrainde heavymetal-oren raken snel van de wijs als ik metal of rock aan heb staan, en dan komt er geen woord meer op het spreekwoordelijke papier. Het liefst luister ik daarom piano georiënteerde klassieke muziek, zoals bijvoorbeeld Chopin of Beethoven, al kan ik lichte strijk-klanken ook nog wel hebben. Mahler, of dergelijke componisten. De juiste klanken hebben een kalmerende invloed op mijn geest, en dan, zodra ik alle randfactoren en chaos naar de achtergrond heb weten te verdrijven, kan ik eindelijk de serene plek in mijn hoofd bereiken waar ik wil zijn als ik schrijf.
 ​

Je boek Onmenselijk verliefd is net uitgekomen. Kun je in je eigen woorden vertellen waar het boek over gaat?
Het boek gaat over Sophie-Ann, die last heeft van mysterieuze dromen sinds haar verloofde Jim haar een aanzoek heeft gedaan. Ze heeft twee toevallige ontmoetingen met een man, die heel veel indruk op haar maakt, maar ze weet verder niet wie hij is. Als hij vervolgens opduikt in haar mysterieuze dromen, gaat ze – tegen alle adviezen in – naar hem op zoek. Dit zet haar leven volledig op zijn kop, zelfs zo erg dat haar leven aan een zijden draadje komt te hangen.

Hoe is het idee voor Onmenselijk verliefd ontstaan?
Tijdens mijn zwangerschap keek ik veel series en films in het genre fantasy/science fiction. Toen is het idee voor een boek ontstaan. Negen maanden na de geboorte van mijn dochter ben ik echt gaan schrijven. Toen mijn moeder overleed, kreeg het schrijven een therapeutische werking. Vervolgens overleed ook mijn vader, al was ik toen wel al heel ver met het verhaal. Maar pas later heb ik het echt afgerond.

Karakters zijn misschien wel net zo belangrijk als de verhaallijn van een boek. Hoe zijn jouw personages tot stand gekomen?
Ze zijn geïnspireerd op boeken die ik heb gelezen en vervolgens heb ik ze volledig uit mijn eigen fantasie verder uitgewerkt. Het grappige is wel dat mijn vriendinnen het boek nu aan het lezen zijn en zij zeggen dat ze veel van mij herkennen in Sophie-Ann, de hoofdpersoon van het boek.

Welke schrijver of boek heeft op jou het meeste indruk gemaakt en waarom?
Ik heb zo ontzettend veel gelezen dat ik moeilijk kan kiezen. Ik heb veel gelezen van
Danielle Steele, maar bijvoorbeeld ook de Da Vinci Code van Dan Brown, boeken van Saskia Noort, 50 Shades of Grey en alle delen van Harry Potter. Uit elk verhaal haal ik voor mezelf wel iets: bij Danielle Steel de romantische lijn, bij Dan Brown het mysterie, bij Harry Potter de magie.

Hoelang heb je gedaan over het schrijven van Onmenselijk verliefd? Wist je al vanaf het begin dat je dit verhaal wilde laten uitgeven?
In totaal ongeveer drie jaar, met tussenpozen. Nee, ik wist nog niet vanaf het begin dat ik het wilde uitgeven. Het verhaal is geschreven vanuit een hobby, en vanuit mijn fantasie. Toen het af was, stond het als ‘het boek’ te verstoffen op mijn bureaublad. Toen mijn vriend de computer aan het opschonen was, vroeg hij op een warme zomerdag: “Kan dit weg? Wat is dit eigenlijk?” Hij wist nauwelijks dat ik het had geschreven, omdat ik altijd schreef als ik overdag alleen thuis was. En toen kwamen we erachter dat er eigenlijk gewoon een heel boek af was. Toen zei hij tegen mij: “Waarom doe je er niks mee?” Ik reageerde met: “Niemand zit te wachten op dit verhaal.” Maar mijn oom, die een beetje in het wereldje zit, keek ernaar en zei: “Je moet het gewoon gaan proberen.” Toen ben ik op zoek gegaan naar een eindredacteur, waarop ik heel veel reacties kreeg, onder meer van drie mensen die het boek ook wilden uitgeven. Met één van hen ben ik aan de slag gegaan en nu is het boek er.

De eerste recensie beginnen nu binnen te komen, welke commentaar is jouw grootste nachtmerrie?
Dat het boek heel saai is; dat het niet spannend genoeg is.

Tot slot zijn wij benieuwd of je nog tips hebt voor beginnende schrijvers. Aan welke tip heb jij veel gehad?
Eigenlijk maar één tip: niet twijfelen, maar gewoon gaan beginnen, want elk begin heeft een einde.

Interview door Karolien

​

Jana Van Der Fraenen is 25 jaar oud en droomt al van kinds af om schrijfster te worden. Nadat ze afstudeerde aan de middelbare school en enkele jaren vrijwilligerswerk deed, besloot ze zich op haar droom te storten. Ze begon de driejarige opleiding ‘Schrijver’, aan de Academie voor Podiumkunsten in Aalst. Daar begeleidden de leraar en klasgenoten haar bij het schrijven van haar boek Leven in de schaduw.

Haar dagen zijn gevuld met het schrijven aan haar volgend verhaal, ze hoopt op een lange reeks van gepubliceerde boeken. Jana houdt heel veel van lezen, het beoefenen van de sport Judo en maakt graag tijd voor familie en vrienden.
​

Onlangs is uw boek Leven in de schaduw uitgekomen. Kunt u in uw eigen woorden vertellen waarover het boek gaat?
Het boek gaat over de vijftienjarige Maxim, die na een hersenberoerte een halfzijdige verlamming oploopt. In het revalidatieziekenhuis Het Rozenblaadje, waar hij herstelt, voelt hij zich heel erg eenzaam. Zijn zogenaamde vrienden en zijn liefje laten hem vallen en hij kan zijn leven met een beperking niet aanvaarden.
Hij duwt zich van iedereen weg en valt in een depressie. Maar dan leert hij Isabel kennen, een meisje dat ook in Het Rozenblaadje verblijft. Hoewel ze elkaar in het begin niet mogen, komen er toch gevoelens bovendrijven. Isabel is vastbesloten hem te helpen, maar zal haar dat lukken?

Leven in de schaduw is een behoorlijk persoonlijk verhaal. Hoe ervaar je het dat mensen dit nu lezen?
Bij het schrijfproces voelde ik me heel schuldig en zo gemeen. Ikzelf heb het vroeger psychisch ook moeilijk gehad, dus ik herkende veel van Maxim in mezelf, wat het nog erger maakt. Al zijn de gedachten van hem veel duisterder. De gedachten die Maxim heeft, heb ik gelukkig nooit moeten ervaren.
Ik ben dus heel blij dat mensen dit lezen. Hopelijk staan de mensen er even bij stil. Dat is toch wat ik wil bereiken.

Hoe zou jij het personage Isabel omschrijven? Bezit ze eigenschappen die je ook op jezelf kunt betrekken?
Isabel is een zeer nieuwsgierig, pusherig meisje, maar heeft het hart op de goede plaats. Ze wil de mensen om wie ze geeft helpen en daar gaat ze heel ver in.
Ik sta heel ver van haar af. Wat we wel gemeen hebben is dat ook ik de mensen wil helpen. Maar niet op de manier waarop zij handelt. Bij haar gaat het er wat over.

Wat was voor jou het grootste obstakel tijdens het schrijfproces?
De research. Ik vond het heel zwaar om info te moeten opzoeken rond de psychische problematiek, om te lezen hoe zo’n situaties ontstaan en alles wat er rond hangt.

Wist je al vanaf het begin dat je Leven in de schaduw wilde laten uitgeven?
Ja, ik geef heel veel om de psychische problematiek en ik hoor soms dat mensen met psychische problemen gekken genoemd worden. Ik hoor soms verhalen over mensen die zelfmoord willen plegen. En ik wou met dit verhaal de boodschap doorgeven dat we die problematiek de wereld moeten uit helpen. Dus ik zag het onmiddellijk zitten om dit verhaal als mijn debuut uit te brengen.

Als je ooit samen met iemand moet schrijven, met wie zou je dan samen willen schrijven en waarom?
Ik zou graag met mijn vriend samen willen schrijven. We houden allebei van schrijven en verhalen. Ook hij zou graag iets willen publiceren. Hij heeft hele goede ideeën en we vullen elkaar goed aan.
Ik ben er van overtuigd dat een samenwerking tussen ons twee een mooi resultaat zal opleveren.

Tot slot zijn wij benieuwd of je nog tips hebt voor beginnende schrijvers. Aan welke tip heb jij veel gehad?
Wat ik vooral heb geleerd, is dat je altijd dicht bij jezelf moet blijven als je een verhaal wil schrijven. Wat vind jij belangrijk om te schrijven? Wat voor soort verhalen schrijf je graag? Ook heb ik geleerd om met mijn schrijfprojecten naar buiten te komen, om het aan mensen te laten lezen en hun feedback niet als kritiek te zien, maar als hulpmiddel om beter te worden.

Interview door Karolien


​